H Κρήτη  φιλοξενεί έναν από τους μεγαλύτερους αμπελώνες, σε έκταση και παραγωγή αμπελώνες της Ελλάδας. Ο κρητικός αμπελώνας είναι ο πλέον ιστορικός και διαχρονικός αμπελώνας στην Ευρώπη, κάτι που αποδεικνύεται και αρχαιολογικά. Από τη μινωική εποχή μέχρι και σήμερα ο αμπελώνας της Κρήτης είχε και  έχει μια αδιάλειπτη ύπαρξη και παραγωγή. ∆εν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το αρχαιότερο πατητήρι σταφυλιών, ηλικίας µεγαλύτερης των 3.500 ετών, έχει ανακαλυφθεί στην περιοχή του Βαθύπετρου. Eντυπωσιακοί αµφορείς, τεράστιοι υπόγειοι χώροι αποθήκευσης, σχετικές απεικονίσεις σε όλα τα µινωικά ανάκτορα, αλλά και αναρίθµητες καταχωρίσεις για µεγάλες ποσότητες κρασιού στα µινωικά αρχεία σηµατοδοτούν όχι µόνο τον κεντρικό ρόλο που έπαιζε το κρασί στη ζωή του νησιού, αλλά και το υψηλό επίπεδο γνώσης των Μινωιτών για αυτό.

Όµως το κρητικό κρασί δεν µένει αυστηρά στο νησί. Ταξιδεύει... Οι Μινωίτες, µε τα πλοία τους γεµάτα µε τα προϊόντα της κρητικής γης, γυρίζουν όλη τη Μεσόγειο. Έτσι, φθάνουν στην αυλή του ισχυρότερου άνδρα του αρχαίου κόσµου, του Αιγύπτιου φαραώ

Και οι αιώνες κυλούν όπως το κρασί και το κρασί της Κρήτης αποκτά στο μεσαίωνα φήμη πανευρωπαική.

Ο Μαλβάζιος οίνος υπάρχει στα κείμενα των αμπελογράφων, των ιστορικών και των περιηγητών. Ο κρητικός οίνος του μεσαίωνα κυριαρχεί στις αγορές της Ευρώπης, δημιουργώντας ένα διαρκή μύθο.  Παύει τελικά όμως να είναι μύθος από την πληθώρα των ευρημάτων και των καταγραφών.

Έτσι στα μέσα του 15ου αιώνα η βενετική σύγκλητος δήλωνε πως το κρασί αυτό ήταν ο πλούτος και η αναπνοή των κατοίκων της Κρήτης. Η κρητική Μαλβαζία έγινε ξακουστή στις αγορές της Ευρώπης και υπερκέρασε τον τότε μονεμβάσιο οίνο, λόγω της έλλειψης του, επειδή οι Οθωμανοί είχαν απαγορεύσει την καλλιέργειά του.

Κλώνους της ποικιλίας συναντάμε στο νησί Μαδέρα, αφού ο Ερρίκος ο 2ος  της Πορτογαλίας ζήτησε να μεταφέρουν κλήματα Μαλβαζίας στο νησί. Και πράγματι σήμερα στη Μαδέρα υπάρχει λευκή ποικιλία με το Μαλβάζια Καντίτα.

Ο ιστορικός της εποχής του 1600 Andrea Cornaro αναφέρει πως το γνήσιο Μαλβάζια είναι σπάνιο και πολύτιμο. Το κρασί είναι λευκού χρώματος και διαυγές με ευωδιά διακριτική που προσεγγίζει το τέλειο.

 

 

Όλα όσα προανέφερα, βρίσκονται στο πολύ σημαντικό βιβλίο του  Στέλιου Μανωλιούδη, γεολόγου «ΟΙΝΟΥ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ στα πολιτιστικά τοπία και το Μαλβάζια της Κρήτης.

Στα νεώτερα χρόνια

Πριν 4 δεκαετίες περίπου στην Κρήτη,  το κρασί του κάθε σπιτιού ήταν το καλύτερο του κόσμου, ήταν το μεράκι που ενισχυόταν από την περηφάνια του κάθε παραγωγού. Αλλά  έλλειψη τεχνικής και το θερμό κλίμα της Κρήτης υποβάθμιζαν γρήγορα  τα κρασιά αυτά.  Στη δεκαετία του 80 γίνονται 2 μεγάλες αλλαγές στο κρητικό κρασί.

Η πρώτη είναι η θεαματική άνοδος του τουρισμού που έκανε τον κόσμο να ασχοληθεί με άλλα επαγγέλματα. Που καιρός και διάθεση για να ασχοληθεί κάποιος με το αμπέλι για να φτιάξει το δικό του κρασί.  Ο τουρισμός επέβαλε ώστε να φτιαχτούν κρασιά κοντά στα πρότυπα των ευρωπαίων τουριστών.

Η 2η αλλαγή ήταν αποτέλεσμα της πρώτης. Η παραγωγή οίνων ποιότητας πέρασε πια στα οργανωμένα οινοποιεία. Το κρασί τώρα παράγεται με φροντίδα και σε πολλούς τύπους για να καλυφθεί η ζήτηση. Γηγενείς ποικιλίες ξαναζωντανεύουν, δημιουργούνται νέα και μοντέρνα οινοποιεία με νέους ανθρώπους καταρτισμένους που συμβουλεύονται τους παλιούς που και αυτοί με τη σειρά τους τους εμπιστεύονται.

Τα σύγχρονα εμφιαλωμένα κρητικά κρασιά να αποτελούν αναπόσπαστο  τμήμα της κρητικής κουζίνας, τόσο σε τοπικό επίπεδο, όσο και έξω από την Κρήτη.

Πολλές περιοχές της Κρήτης παράγουν παραδοσιακά ονομαστά κρασιά, όπως ο μαρουβάς, το γλυκό κρασί Μάζας από Μοσχάτο Σπίνας που κατέχουν υψηλή θέση στην καρδιά των οινόφιλων,

 Η συνεχής άνοδος της ποιότητας του ελληνικού κρασιού συνέβαλλε ώστε και στην Κρήτη η οινική αυτή πορεία εξέλιξης να  είναι ουσιαστική και εντυπωσιακή.  Ξεκινώντας από το Νοέμβριο του 2006 με την ίδρυση του Δικτύου Οινοποιών Νομού Ηρακλείου και το 2008 με αυτήν του Δικτύου Οινοποιών Νομού Χανίων και Ρεθύμνης και λίγο αργότερα του Λασιθίου, 31οινοποιεία καλύπτουν πάνω από το 90% της εμφιαλωμένης παραγωγής του νησιού. Τα οινοποιεία συνεργάζονται με ένα κοινό στόχο, την ανάδειξη του προιόντος και την τουριστική του διάσταση. Τα περισσότερα οινοποιεία είναι επισκέψιμα, διαθέτοντας σύγχρονο εξοπλισμό και νέους ανθρώπους που παράγουν κρασιά με εξαιρετική φροντίδα από τις μοναδικές ποικιλίες της Κρήτης.

Και μπορεί στην Κρήτη να μη βρέχει πολύ αλλά η βροχή των διακρίσεων  των κρασιών της ανά τον κόσμο ενισχύουν και δυναμώνουν το brand WINES OF CRETE.

Το μεγαλύτερο μέρος των αμπελώνων του νησιού συγκεντρώνεται στο νομό Ηρακλείου, με το Λασίθι και τα Χανιά να ακολουθούν ενώ στην περιοχή του Ρεθύμνου παράγονται τα λιγότερα εμφιαλωμένα κρασιά. Καλλιεργούνται τόσο λευκές όσο και ερυθρές ποικιλίες.

 

Σήμερα  αγαπητοί ακροατές του Allwinestories on Air, θα ταξιδέψουμε μιλώντας για τις λευκές ποικιλίες  της Κρήτης  που δίνουν τα απολαυστικά και ιδιαίτερα λευκά ξηρά κρασιά του νησιού.

Τέτοιες  λευκές ποικιλίες  είναι :

η Βηλάνα,  διακριτική οξύτητα και φινέτσα, το ΚΙΤΡΙΝΟΠΡΑΣΙΝΟ ΧΡΩΜΑ, ΖΩΗΡΟ, ΜΕ ΛΕΠΤΟ ΑΡΩΜΑΤΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ, ΓΕΥΣΤΙΚΑ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟ ΚΑΙ ΚΟΜΨΟ, ΜΕ ΜΑΚΡΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΓΕΥΣΗ

 Βιδιανό, επίσης λευκή ποικιλία που εξελίσσεται ως μεγάλη ντίβα του κρητικού αμπελώνα με εκρηκτικά αρώματα βερίκοκου με φοβερό γευστικό πλούτο και εύρωστη, βουτυράτη γεύση, ΠΟΛΥΠΛΟΚΟ ΑΡΩΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΓΕΥΣΤΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΠΟ ΝΟΤΕΣ ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ , ΒΑΝΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ ΤΡΑΓΑΝΗ ΟΞΥΤΗΤΑ ΜΕ ΠΛΟΥΣΙΑ ΠΙΚΑΝΤΙΚΗ ΕΠΙΓΕΥΣΗ

το Δαφνί μια σχεδόν εξαφανισμένη ποικιλία με μοναδική προσωπικότητα του που εκφράζεται με αρώματα που θυμίζουν το φυτό δάφνη, μέτριο σώμα και μαλακή γεύση.

Ακολουθεί το  Θραψαθήρι που καλλιεργείται σε όλη την Κρήτη δίνοντας κρασιά γεμάτα γευστικό πλούτο και ισορροπία, ενώ το έντονο, βαρύ βοτανικό του άρωμα δίνει μια ιδιαίτερη προσωπικότητα στα λευκά κρασιά ΠΟΠ Σητεία.

Μια ακόμη ενδιαφέρουσα ποικιλία είναι το Πλυτό με έντονο λεμονάτο χαρακτήρα και δροσιστική οξύτητα.

Η Malvazia di Candia ένα ιδιαίτερο αρωματικό και ξηρό κρασί από το νομό Ηρακλείου. Χαρακτηρίζεται από πλούσιο, βελούδινο σώμα, έντονα ανθικά αρώματα και αρκετά συχνά, υπολειμματικά σάκχαρα. Αρωματικά, χαρακτηριστικά αρώματα είναι το βερίκοκο, το ροδάκινο, το γιασεμί και το αχλάδι.

Μια ακόμη ενδιαφέρουσα ποικιλία είναι το Πλυτό με έντονο λεμονάτο χαρακτήρα και δροσιστική οξύτητα.

Μέρος των πληροφοριών του άρθρου ανήκει στον έγκρiτο δημοσιογράφο και οινικό εξερευνητή  Γιώργο Μακρή winesurveyor.gr

Photo Credit: @winesofcrete 

Απόσπασμα από τη ραδιοφωνική εκπομπή Allwinestories on Air/ Απρίλιος 2020.